Clinic II: 6 Months

Sa pagkakaunawa ko kaya may 'alam' sa salitang 'paalam' upang masabi mo sa isang tao na nais mo na siyang iwan -- pansamantala man ito o pangmatagalan. Pero hindi yata talaga maiiwasan na may mga taong kupal at sadyang walang pakialam sa iyo na basta ka na lang iiwan. Nang bigla, nang ganun lang, nang walang panghihinayang, nang parang wala kayong pinagsamahan.

Tulad ni Jericho. Ang malibog pa sa kunehong ex-BF kong si Jericho na bigla na lang umalis ng walang paalam at mahigit anim na buwan na ngayong wala akong balita at 'di na muli pang nagparamdam. Ni ha, ni ho, ni hoy wala na akong naringgan mula sa kanya, higit sa anim na buwan na ang nakalipas. Tuluyan na nga yata akong kinalimutan ni Jericho.

'Tangina nun akala kong matapang na kayang harapin ang kanyang responsibilidad bilang lalaking may bayag pero hindi e, daig pa pala niya ang mga Makapili noong World War II sa labis na karuwagan. Tulad din pala siya ng karamihan sa mga lalaki na mangloloko at manggagamit na pagkatapos kang pagparausan at paulit-ulit na lawayan --- mababahag ang buntot na maglalaho at magtatago sa kung saan.

Oo, nagustuhan ko si Jericho kasi akala ko 'yung astig na katangian at porma niya e, kaya niyang pangatawanan hanggang sa dulo pero katagalan natuklasan kong duwag naman ang gago at ako lang pala ang kayang saktan.

Hanggang porma lang pala ang kaya niyang gawin.

Mabuti nga't pumalag ako sa pag-video nang pagsisex namin noon ni Jericho kundi'y baka mas malala pa ang nangyari, mas lugmok sana ako ngayon sa kahihiyan. Kung pinayagan ko siyang maidokumento ang bawat pagsisex namin malamang naipost niya na ang mga ito sa youjizz o sa youporn o kaya'y naibenta niya na sa mga malilibog na producer ng mahahalay na piratang DVD sa Quiapo ang lahat ng pambababoy niya sa akin. At malamang din naitakwil na ako nina Mama at Papa at baka 'yun na nga ang maging dahilan ng kawalan ko ng ganang magpursiging mabuhay pa.

Gusto ko nang kalimutan ang malungkot na pahina na iyon ng aking buhay pero malimit namamayani pa rin ang pagkasabik at pagkaulila ko kay Jericho. Anak ng puta naman kasi tanging si Jericho lang ang unang lalaki na bumanat at rumomansa sa akin nang ganun kasarap.

Unang boyfriend ko si Jericho. Kaya sa pagkadesperado kong 'wag siyang mawala sa buhay ko ibinigay ko ang lahat sa kanya -- ang pagkabirhen ko, ang panahon ko, ang buhay ko at ang pagmamahal ko. Muntik na nga akong hindi makagraduate ng high school dahil sa letseng pagmamahal ko sa kanya.

Ngunit ayokong maging karakter ni Rizal na si Sisa na nabaliw dahil sa pagmamahal at paghahanap sa kanyang dalawang anak.

Pagod na ako.

Sawa na ako.

Nasaid na ang mga luha ko.

At kahit alam kong mahal na mahal ko pa rin siya hanggang ngayon, kahit nalilibugan pa rin ako sa tuwing naaalala ko ang paulit-ulit na pagniniig namin --- hindi ko hahayaan ang sarili kong mahibang sa isang katulad lang ng putanginang si Jericho. Hindi ko deserve si Jericho, hindi niya deserve ang pagmamahal ko.

Alam ko may magmamahal pa rin sa akin. 'Yung tatanggapin ako kung sino ako at ang lahat ng pinagdaanan ko. Higit pa sa katulad ni Jericho.

Sa tamang panahon. Sa takdang oras.

"Yosi?" pabirong alok sa akin ng bestfriend kong si Elise.

Si Elise ang nagsilbing shock absorber ko noong nasa depression stage ako. Sinamahan niya akong ipagtapat ang aking kalagayan kina Papa at Mama at hanggang ngayon siya pa rin ang umaalalay sa akin kahit saan man ako tumungo, baka raw kasi pumasok sa kukote kong magpaabort ulit.

Patungo kami sa clinic ng Holy Spirit Medical Center para sa check-up ng aking baby. Ngayon din ang itinakdang schedule ng ultrasound para malaman daw kung lalaki o babae ang sanggol na nasa tiyan ko.

Dala namin ang kotse ng kanyang daddy at siya na rin ang magdadrive patungong ospital.

Medyo malayo pa ang clinic pero may kakaibang kaba na akong nararamdaman sa aking dibdib. Kabang may halong saya at pagkasabik na 'di tulad ng kabang naramdaman ko noon sa clinic ni Manang Delia na pinuntahan ko tatlong buwan na ang nakararaan upang magpa-abort. Masama mang sabihin pero blessing in disguise na ring maituturing ang nangyaring pagkamatay ng huli niyang pasyente. Dahil doon tila nauntog ako at narealize kong mahalaga ang buhay, napagtanto kong hindi dapat huminto ang buhay ko dahil lang sa walang kakwenta-kwentang nilalang.

Masakit ang sampal ni Papa.

Masasakit ang mga salitang binitiwan ni Mama.

Pero may sasakit pa ba sa panglolokong ginawa sa akin ni Jericho?

May hihigit pa ba sa sakit na dulot ng nabigong pag-ibig ko sa kanya?

Walang katumbas iyon. Pero kailangan kong harapin ang katotohanan na wala na nga si Jericho at haharapin ko ang bagong buhay na hindi na siya kasama. Higit sa huwad na pagmamahal ni Jericho ay ang pagmamahal na ibinibigay sa akin nina Papa at Mama, ng aking tunay na pamilya.

Buti at hindi nila ako itinakwil, buti at natanggap nila ako, buti at muli nila akong inunawa, buti at mahalaga pa rin ako sa kanila. Siguro kaya magkasama ang dalawang salitang 'mahal' at 'halaga' sa salitang mahalaga dahil 'pag mahal mo dapat ay may halaga sa iyo. At sina Papa at Mama kasama na si Elise -- sila ang mahalaga sa buhay ko.

At si Jericho? Wala na siya ni katiting na halaga at puwang para sa akin.

"Mamaya ka na nga magyosi masama sa akin 'yan saka sa bata" pakiusap ko kay Elise. Matagal ko na kasing itinigil ang pagyoyosi, mga tatlong buwan na rin. Sa pagtigil kong magyosi, isinabay ko na ring ihinto ang pag-inom ng alak para na rin sa kalusugan ng aking baby.

Iba na kasi ngayon. 'Di na tulad ng dati.

"Okay." tugon ni Elise saka muling sinuksok ang yosi sa kartong lalagyan.

Nagpatuloy siya sa pagmamaneho.

Marami na akong maling desisyong nagawa at kung patuloy akong mamumuhay sa maling desisyong ito walang magiging direksiyon ang buhay ko.

Ang pagbabago ng isip ko na 'wag nang ituloy ang pagpapalaglag sa bata ay itinuring kong ikalawang buhay. Ikalawang pagkakataon sa mundong ang kasiyahan ay kakarampot.

Hindi na nga maitutuwid pa ang mga maling desisyong nagawa ko kahapon pero may panahon pa para baguhin ang mga bukas na darating pa. At ang pagpunta ko sa clinic na ito ang isa sa mga unang hakbang upang maitama ang landas na aking tatahakin.

Ilang beses na rin akong nagpapabalik-balik sa clinic ni Dra. Reyes. Malayong-malayo ang clinic na ito sa itsura ng klinik-klinikang ni Manang Deliang Aborsiyonista na yari sa lawanit. Klinik-klinikang takbuhan ng mga kabataang ayaw maging ina pero gustong paulit-ulit na tumikim ng sampung minutong romansa. Kung bakit naman kasi mas hinuhusgahan pa ng mga tao ang mga babaeng disgrasyadang may anak daw sa pagkakasala kesa sa mga babaeng nagpalaglag ng bata para kunwari'y walang sala. Ano ba ang higit na kasalanan; ang babaeng isinalba ang buhay ng isang inosenteng bata o ang babaeng kumitil sa buhay ng isang sanggol mapanatili lang ang pagiging dalaga?

Ewan. Ayaw kong humusga dahil muntik na rin akong malagay sa ganoong komplikado at alanganing sitwasyon.

Mahaba ang matibay na stainless steel bench na aking kinauupuan na nagsisilbing waiting room ng mga pasyente,  malayong-malayo sa lumang monobloc chair sa 'clinic' ni Manang Delia. Sa edad kong disi-otso, sa tingin ko'y ako ang pinakabatang pasyenteng buntis na nakalista rito.

Sopistikado at moderno ang mga pasilidad at kagamitan sa clinic ng Holy Spirit Medical Center kumpara sa kinakalawang na forcepnna gamit noon ni Manang Delia sa namatay niyang pasyente. Si Manang Delia Aborsiyonista na inaresto ng NBI na marahil ngayo'y humihimas na ng kalawanging bakal na rehas sa kulungan.

Tahimik lang akong nag-oobserba.

Hindi na ako ligalig at balisa 'di tulad noon na blangko ang isip. Kahit papaano'y bumalik na sa ako katinuan. Pinakikinggan at sinusunod ko ang lahat ng tagubilin sa akin ni Dra. Reyes; ang mga vitamins, ang gatas, ang tamang pag-ehersisyo, ang oras ng pagtulog at ang bilin niyang itigil ko muna ang nakasanayang bisyo.

Napapangiwi ako sa sakit na aking nararamdaman sa tuwing sumisipa si baby sa loob ng aking tiyan. Tulad ngayon. Parang may lumalamukos sa loob ng aking sikmura pero balewala ito kung ikukumpara sa kasiyahang aking nararamdaman, sa pagkasabik at pagnanais kong siya'y mailuwal nang ligtas sa anumang panganib.

Mabait pa rin ang Diyos sa akin. Na sa kabila ng naging bisyo ko sa unang tatlong buwan ng aking pagbubuntis, sa kabila ng pagiging suwail ko sa Kanyang mga kautusan, sa kabila ng lahat ng aking mga kasalanan --- malusog pa rin ang aking baby. Bilang ganti at para makabawi sa lahat ng aking mga kalokohan pangako, ituturo ko kay baby ang pagmamahal at ang kahulugan ng respeto at pagpapahalaga sa buhay at sa kapwa.

"Mrs. Cathy Ablaza..." tawag ng nurse sa aking pangalan.

"Nurse, ako po 'yon."

Hindi na ako tumanggi nang tawagin niya akong Misis. Musika iyon sa aking pandinig medyo kinilig ako pero hindi ko iyon pinahalata sa kanya.

Habang si Elise ay nakangiting nakatingin sa akin. Kabisado ko siya. Alam ko ang likaw ng bituka niya, alam ko ang nasa isip niya: "Tanginang 'tong si Cathy apelyido pa ni Jericho ang ginamit malandi talaga!"

Sakto! 'yung pagngisi niya eksakto rin sa pagngisi ko. Magbestfriend nga kami.

Lumabas sa ultrasound na lalaki raw ang magiging anak ko.

Jeric. Jeric ang nais kong ipangalan sa kanya.

Kung bakit yumayabang ang maraming pilipino sa tuwing nananalo si Manny Pacquiao

Likas na sa mga pilipino na lumabas ang itinatagong yabang o angas sa tuwing mayroon silang kababayan na nagtatagumpay o nag-uuwi ng karangalan para sa bayan sa kahit anong contest o larangan. Proud na proud ang marami sa tuwing may artistang pinoy na extra sa isang Hollywood movie o sa tuwing may pumapasok na pinoy contestant sa mga reality show na tulad ng American Idol, America's Got Talent, X-Factor, etc. at mga bansang may franchise nito o sa tuwing may mga pinay na nakokoronahan sa mga international beauty pageant o sa  tuwing may mga kababayan tayong nagwawagi sa iba't ibang competition tulad ng WCOPA o Brussels/Brisbane/Venice Film Festival. At kahit na kakaunti lang ang dugong nananalaytay sa taong nakapagkamit ng tagumpay o may makatawag pansing talento buong pagmamalaki nating ipinangangalandakan na kalahi natin ito sabay sigaw o share ng status sa Facebook na: "Proud to be Filipino!" with exclamation point.

Dalawang talo ang pinanggalingan ni Manny Pacquiao at sa panahong iyon tila tumamlay, tumahimik at natameme panandali ang mga netizens na mapride, tila namaos ang kanilang boses at nabawasan ang kanilang kaangasan. Ngunit hindi doon natatapos ang lahat dahil kahit lehitimo ang pagkapanalo ni Marquez sa huli nilang laban pasaring at labis na pambubully naman ang ganti nila dito. Senyales ito na hindi handa ang marami sa atin na tanggapin nang maluwag ang pagkatalo ni Manny samantalang ang mismong bumagsak at natulog sa ring ay buong pusong tinanggap ang kabiguan nang walang dahilan, walang alibi, walang katwiran.

Proud ang marami kay Ms. World Maegan Young

Sa nakaraang laban ni Manny Pacquiao versus Brandon Rios walang dudang si Manny ang nagwagi dito dahil mula umpisa hanggang huling round ay nadomina nito ang laro. At dahil dito muling nagising at bumalik ang yabang (na pansamantalang naidlip) ng maraming pilipino at nakadagdag pa rito ang magkakasunod na pagpwesto ng ating mga pambato sa pandaigdigang beauty pageant. Bumungad sa iba't ibang fan page ng Facebook ang paghanga, pagbati at pagyayabang ng mga admin nito na proud silang naging pilipino sila at siyempre kabilang rin sa sumisigaw nito ang maraming proud pinoy netizens.

Ito 'yung moment na hinihintay nang lahat pagkatapos ng debastasyon at bayolenteng pananalanta ng bagyong Yolanda. Ang pagkaawa ng mga foreign nation sa Pilipinas ay kagyat na napalitan ng paghanga. Ito ang tamang pagkakataon para muling pumailanlang ang 'Pinoy Pride'. Ang comeback ni Manny ay parang comeback na din ng buong sambayanan.

Ang panalo ni Manny ay inspirasyon para sa marami, kasiyahan para sa milyon-milyong katao hindi lang ng mga pilipino, karangalan sa bansang dumaranas ng pagdurusa, pag-asa para sa mga patuloy na nangangarap at kayabangan para sa mga gutom sa pagkilala at magandang balita.

ang superhero ng pilipinas

Halos lahat ay nagnanais na manalo si Manny sa bawat kanyang laban ngunit okay lang sa akin ang anumang magiging resulta o kalalabasan ng kanyang bawat laban; manalo man o matalo. Kung hindi man magwagi hindi na kailangan nang katwiran, pambubully, pangangantiyaw, palusot, bayolenteng reaksyon, pang-aasar o pagcurse sa nakalabang boksingero tanging kailangan lang ay ang pagtanggap na hindi sa lahat ng panahon at pagkakataon ay mananatili kang nasa ibabaw at pagpapaalala din ito na walang sinuman ang nananatiling nasa rurok ng tagumpay kailanman. Sa taglay na husay at lakas ni Manny sa boxing halos nalilimutan nating mortal din lang siya na nagkakamali, na mayroon ding kahinaan; hindi siya imortal, invincible o superhero at anumang sandali pwede siyang magapi.

Bilang pilipino nakakatuwa na mayroong isang pilipino na angat sa napili niyang larangan ngunit ang hindi nakakatuwa ay ang ugali ng karaniwang pinoy sa tuwing makakatikim ng panalo si Manny. Given na ang paghanga at pagiging masaya ngunit ang labis na pagmamayabang ay hindi na nakakatuwa at kaaya-aya sabi nga ng misis ko pagkatapos ng laban ni Pacquiao kay Rios: "Kaya ayokong nananalo si Manny kasi sa tuwing mananalo siya dumadami ang yumayabang na Pilipino!" patungkol ito sa announcer ng radyo na nagcover ng laro. Kung ano ang kababaang loob ni Manny sa tuwing siya'y nananalo siya namang pagiging mayabang ng maraming pilipino.  Kunsabagay hindi natin sila masisisi dahil napakabihira ng pagkakataong ganito: ang maging eksepsyonal ang isang pilipino sa ibang mga lahi!

Likas na may yabang ang pilipino hindi ba't sa tuwing may bago silang gamit, bag, damit na mamahalin, sapatos, iPhone, gadget at iba pa ay ipinangangalandakan nila ito sa mga kaibigan o sa kanilang Social  Networking account. Hindi ba't sa tuwing kumakain tayo sa medyo mamahalin/sosyal na restaurant o humihigop ng mamahaling kape o nakabili ng overpriced na donut ay agad natin itong pinopromote sa FB o Instagram? Hindi ba't sobrang ipinagmamalaki ng mga magulang ang matataas na grado sa eskwelahan ng kanyang anak?

Pero iba ang yabang at angas ng mga pinoy sa tuwing magwawagi at paparangalan ang isang Manny Pacquiao. Ang yabang natin ay nangingibabaw! At may dahilan kung bakit tayo ganito; may malalim na rason kung bakit yumayabang ang maraming pilipino sa tuwing nananalo si Manny Pacquiao.

Galing sa kayabangan google ang larawan

Simula nang tayo ay magkaisip tila namulat tayo na ang ibang lahi partikular na ang mga kanluraning nasyon ay angat sa atin, automatic na ang paghanga natin sa kanila.

Hindi ba't 'nakajackpot' ang tingin natin sa isang ordinaryong pinay na may boyfriend/asawa na ingles o amerikano?

Hindi ba't ang tingin natin sa HALOS LAHAT ng mga puti/amerikanong bumibisita sa ating bansa ay mayaman kahit hindi naman?

Hindi ba't labis-labis ang paghanga natin sa mga koponan ng NBA, sa mga Hollywood movies kasama na ang kanilang actors and actresses?

Hindi ba't kinoconsider natin na mataas ang quality ng isang produktong may tatak na 'Made in USA' o 'Made in Japan'?

Hindi ba't mas masarap sa panglasa natin ang mga imported chocolates kaysa lokal na mga tsokolate natin?

At kahit magaling o may ibubuga tayo at mga gawa natin sa kanila mas kahanga-hanga pa rin para sa atin ang mga imported products at hindi ito maikakaila lalo't obvious na hindi bumebenta ang mga lokal nating produktong gadget kumpara sa Korean, Japan at American brands.

Manny Pacquiao - National Treasure. The Filipino Pride.

Nakatala na sa kasaysayan na ang isang purong dugong pinoy na si Manny ay umangat, namukadkad at ginapi ang mga banyagang (boksingero) kanyang nasagupa nang hindi lang ilang beses, purong talento ito na hindi tsamba kaya natural lang na reaksyon ang paghanga at pag-idolo natin sa kakaibang galing at talinong ito ni Manny at ang labis na paghanga at pag-iidolong ito ang nagtutulak sa maraming pilipino para magmalaki at magmayabang.

Isang uri ng cyberbullying kay Rios

Sa sobrang dami ng HINDI MAGAGANDANG BALITA na sumasalubong sa atin sa bawat araw tila nakasanayan at namanhid na tayo dito. Pangkaraniwan na sa mga pilipino ang headline ng iba't ibang krimen, mga kontrobersiyang kinasasangkutan ng ating mga tiwaling pulitiko at mga natural disaster na ayaw tayong lubayan. Ang anumang good news na magpaparelax sa nakakasawa at nakakapagod na nakasanayan nating balita ay makakakuha ng atensyon ng mga pilipino lalo't involve ang galing at husay ng isang pinoy o personalidad na may dugong pinoy. Kaya isang BIG DEAL para sa marami ang tagumpay ni Manny Pacquiao. Para bang ang tagumpay ni Manny ay tagumpay na rin ng sambayanang pilipino at ang kanyang bawat pagtumba at daing ay tila dama rin ng milyon-milyon niyang fans.

Ang bawat panalo o pagwawagi ni Pacquiao ay pambasag sa nakakairitang balita ng katiwalian, pulitika at trahedya sa ating bansa.

Gutom ang mga pilipino sa magaganda at kaaya-ayang balita, success at inspirational story at napakakaunti o limitado ang mga personalidad na naghahatid sa atin nito hindi tulad sa mga mga mauunlad na bansa o kanluraning nasyon na maraming kababayan nila ang nagdadala ng tagumpay at karangalan para sa bansa nila. Ika nga siksik, liglig at nag-uumapaw ang personalidad na nagiging matagumpay sa iba't ibang uri ng larangan; sports, singing, acting, business, science, technology o art. Hindi matatapos ang listahan kung ito'y iisa-isahin at hindi ito gaanong big deal sa kanila.

Ang sinumang pilipino na nag-uuwi ng karangalan sa kanyang bansa ay kinikilala natin ng sobra-sobra dahil bibihira dumating ang ganitong pagkakataon. Tila nagkakasya na lang tayo sa kung anong success ng iba, success din natin at nakikisakay na lang tayo dito. Ang nakakalungkot pinipili lang natin ang dapat nating ikaproud kahit nagdudumilat ang napakaraming bagay at ugali na dapat nating baguhin at iimprove. Mga pilipinong proud sa tuwing nananalo ang isang pilipino pero patay-malisya naman sa hindi kagandahang ugali ng marami sa ating kababayan at wala ring pakialam kung nasasangkot ang pilipino sa mga kabalastugan, kulang na lamang ay itakwil nila ang kanilang pagiging pinoy.

Paano na lang kung magretiro na si Manny, wala na bang dahilan para tayo maging proud? Paano na lang ang Filipino Pride?

Mayroon pa, dahil may mga pilipino pang magiging tanyag at uusbong sa iba namang katauhan pero 'wag sana nating iwaglit na ang husay at talento ng sisikat na ito ay hindi repleksyon sa buong lahing pilipino. Marami pa tayong dapat patunayan at baguhin para hangaan hindi lang isang indibidwal na pilipino kundi ang buong bansa natin. Sa ngayon, sa halip na maging hambog at mayabang tayo sa tagumpay ng iba mas maganda na maging humble muna sa kabila ng tinatamasang karangalan at pagkilala ng mundo sa ating kababayan, si Manny Paquiao man ito o ibang pangalan.

* * *

Ang KAPALALUAN, kasama ng kasakiman, kahalayan, galit, katakawan, inggit at katamaran ay kabilang sa pitong kapital na kasalanan. Hindi madaling gawin ang lahat nang ito pero kung kaya naman nating mapigilan pilitin sana nating ito'y maiwasan.

Pilipinismo 2.0

Kuntento ka na ba sa katayuan ng bansa mo ngayon? 

Kuntento ka na ba sa estado ng buhay na iyo ngayong kinalalagyan?

Kung 'oo' ang sagot mo mabuti pero batid mo bang mayroon pang igaganda at ibubuti iyan kung naging tapat at progresibo lang sana ang puso at mentalidad ng mga namumuno sa atin? Ngunit kung 'hindi' naman 'wag kang mag-alala dahil kabilang ka sa napakalaking porsyento ng mga pilipino na umaasa na aangat at aasenso ang kanilang pamumuhay sa 'itinakdang' panahon.

Silang mga pilipinong nabubuhay at kinakamatayan na ang pag-asang siglo na nilang kinakapitan at inaasahan.

Hindi lingid sa atin na ang Pilipinas ay tanyag sa maraming bansa hindi lang dahil sa husay, determinasyon at galing ng mga pilipino sa maraming bagay o sa ganda ng ating mga karagatan o yaman ng ating kabundukan kundi dahil sa malawakang katiwalian at korapsyong nagaganap sa ating pamahalaan at kahit tayong pilipino nga mismo ay hindi buo ang ibinibigay na tiwala sa mga opisyal na namumuno sa atin. Kasaysayan ang nagmulat sa atin kung gaano kalala ang katiwalian sa ating gobyerno kaya't hindi natin masisisi ang sinuman (pilipino man o dayuhan) na magduda sa anumang pondong kanilang hinahawakan. Kung gaano kaliit ang ibinibigay nating tiwala sa mga opisyal na namamahala sa atin halos ganun din ang respetong iginagawad natin sa kanila ngunit kahit anong gawin nating protesta o pagpapahayag mistula silang mga manhid at walang pakialam sa ating mga pakiusap at hinaing.

Silang hindi natitinag sa kanilang kinatatayuan, silang hindi naaantig ang mga kalooban.

Biyernes, Nobyembre 8, 2013.

Habang may isang Napoles na lantaran ang pagsisinungaling sa hearing ng senado, sa mismong sandali namang iyon ay binabayo nang napakalakas na pwersa ng bagyo ang malaking bahagi ng Pilipinas. Habang ginagago at niloloko niya ang buong sambayanang pilipino tila nagpupuyos naman sa galit at lupit ang kalangitan. Maaring ito'y isang aksidente o nagkataon lang ngunit ito'y kakatwa kung ating iisipin at tila may ibig itong ipahiwatig at ipakahulugan.

Bumubuhos ng mga tulong, ayuda, suporta, donasyon at pera ng iba't ibang nasyon sa mga biktima ng super bagyong Yolanda at habang isinusulat ang akdang ito aabot daw ang halaga nito ng mahigit sa tatlong bilyong piso! Nakakalula ang halaga, nakakasilaw ang pigura. At dahil dito kabi-kabila ang panawagan at panalangin ng buong mundo na huwag naman sanang kulimbatin, nakawin o kupitan kahit na katiting na bahagi ng mga donasyong nakalap.

May mga radikal na panawagan, may mga lantaran ang pagtuligsa, may naghayag ng sama ng loob at sintimyento sa mga social network ngunit mas marami ang piniling manahimik ngunit hindi kahulugan nito na buo ang kanilang tiwala sa mga taong hahawak ng napakalaking suportang patuloy na dumarating at dumarami.

May kasabihan tayo noon na madaling maging tao pero mahirap magpakatao maari na nating idagdag ngayon na: 'hindi madali ang buhay lalo't nabubuhay kang isang pobreng pilipino'. Hindi madali dahil tila para tayong mga sugatang kuting na hinayaan ng ating iresponsableng ina na mamuhay sa madilim at masukal na kagubatan. Nagtatanong kung hanggang kailan ba tayo mananatili sa kagubatang ating kinasadlakan? Hanggang kailan ba tayo kayang tikisin at tiisin ng ating inang namumuhay sa kaginhawaan?

Mababait sana ang pilipino kaya nga mayroong tinatawag na 'filipino hospitality' ngunit dahil sa labis na kahirapan at kawalan ng oportunidad para sa matinong hanapbuhay marami ang napipilitang kumapit sa patalim. Ngunit naniniwala pa rin ako na kahit kailan 'the end does not justify the means' ang kasalanan ay kasalanan kahit para sa kabutihan pa ang layunin ng ginawang kasalanan. Unti-unti, naglalaho ang ating pagiging filipino hospitality at napapalitan ito ng takot at pangamba. Takot at pangamba na mamuhay ng payapa sa sarili niyang bansa.

Ikaw ba'y hindi nangangamba sa iyong kaligtasan sa tuwing ikaw ay naglalakad sa alinmang kalsada sa Pilipinas lalo na sa Kamaynilaan?

Ikaw ba'y hindi nangangamba sa kinabukasan ng iyong mga anak at magiging apo sa mahal nating Pilipinas?

Sa kabila ng kayamanan at kagandahan ng ating likas-yaman, sa napakaraming buwis na pumapasok sa kaban ng bayan, aabot sa bilyong dolyar na remittances ng mga masisipag na bagong bayani daw ng ating bansa - heto tayo kaawa-awa sa paningin ng mga banyaga.

Noong panahong hindi pa talamak ang kahirapan kapansin-pansing higit na mababa ang naitatalang kriminalidad dito sa atin ngunit kalaunan habang padausdos ang ekonomiya ng Pilipinas at nang mag-umpisang makaranas ng gutom, paghihirap at kawalan ng pagkakataong magkatrabaho ang maraming pilipino tila sumabay na rin sila sa pagiging malupit ng mundo, gradually nagiging malupit na rin sila.

Sa kagustuhang malamanan ang sikmura ng bawat miyembro ng kanyang pamilya at tila nawalan ng kapag-asahang matutulungan silang maiahon ng gobyerno mula sa pagkakalubog sa kumunoy ng kahirapan nagiging mapangahas ang marami nating hikahos na kababayan.

Ngayon, mapangahas ko ring ipapahayag na sa kasalukuyan nating kalagayan walang sinuman ang may KATIYAKANG makapagsasabing may magandang kinabukasang naghihintay ang susunod na henerasyong pilipino. Kaya nga marami ang nagpapasyang maghanapbuhay sa ibang bansa dahil napakaliit ng tsansa na ikaw ay umasenso dito sa Pilipinas liban na lang kung ang iyong pamilya ay may labis na kayamanan o may matatag kang negosyo at palarin na magkaroon ng napakagandang oportunidad (ngunit kung susuriing mabuti ang liit ng odds para dito). Ang ordinaryong empleyado dito sa atin ay HALOS walang pagkakataong umunlad at umasenso.

Ang ating mga lider at pinuno ay ating mga magulang na sana'y gagabay at magpapalaki sa atin ng may respeto at pagmamahal sa kapwa subalit ang mga magulang nating ito, sa halip na maging magandang halimbawa sa atin sila pa ang nagtuturo at nagtutulak sa mga mahihina para makagawa ng mga bagay hindi kanais-nais. Walang nagnanais na mangholdap kung mayroon itong matinong pagkakakitaan, walang nagnanais na maghalungkat ng napakabahong basura kung may sapat na kalinga at programa ng edukasyon para sa mga kabataan, walang nagnanais na magpakaputa kung mayroong matino at magandang mga hanapbuhay na nakalatag. Bakit hinahayaan natin ang lantarang diskriminasyon sa lahat ng requirements ng mapapasukang trabaho? Bakit dapat may pleasing personality ang halos lahat ng available na trabaho? Bakit may age limit, paano na ang may edad na ngunit may kakayahan pang magtrabaho?

Isang katotohanan na kapag walang permanenteng trabaho tumataas ang bilang ng krimen.

Maraming krimen ang hinayaan na lang nating hindi maresolba, maraming krimen ang hindi na lang nirireport ng mga biktima, maraming krimeng pagnanakaw ang winawalang bahala at itinuring na lang na ordinaryong kaganapan sa Pilipinas, maraming krimen ang hindi talaga ginawan ng paraang malutas lalo't kung ang taong sangkot ay mayaman, maimpluwensya o makapangyarihan.

Lahat ng krimen ay kailangan ng hustisya ngunit iilan lang ang kayang lutasin ng ating batas at pulisya?

Kaya ba hinahayaan at pinababayaan na lang natin ang mga tsuper na lantaran kung walanghiyain ang batas trapiko?

Kaya ba handa nating tiisin ang mga minor o petty crime tulad ng snatching o holdapan?

Kaya ba okay lang sa atin ang magtapon ng basura kahit saan natin gustuhin?

Kaya ba ang prostitusyon ay tila tanggap na ng lipunan?

Kaya ba patuloy na lumalala sa bansa natin ang drug trafficking?

Siguro nga...dahil kung ano ang nakikita nating madalas 'yun ang ating nakakasanayan at ang mga kinasanayan nating ito habang tumatagal ay mahirap nang pigilan at supilin.

Pilipino sa pilipino walang tiwala at respeto. Banyaga sa pilipino ang tingin ay biktima ng sarili nilang pamahalaan. Nakakahiya pero iyan ang nagdudumilat na katotohanang sumasampal sa bawat isa sa atin at kahit anong pagsusumikap ng pinakamataas na namumuno sa atin o ilang may tunay na pagmamalasakit sa bansa na maging matapat at matino marami higit na marami pa ring gahaman at ganid sa pera at kapangyarihan kumpara sa matino at maaasahang pinuno.

Habang milyong tao ang labis na naapektuhan at ngayo'y nahihirapan ang kalagayan dahil sa nakalipas na kalamidad, ang mga nahalal ng tao na nangako noong nakaraang eleksyon ng pagbabago at pagmamahal sa bayan ay hindi makita at hindi mahagilap. Tila iniasa na ng mga pulitiko sa mga higanteng network sa bansa ang pagtulong at pagkalinga sa mga sinawing-palad na biktima ng sunog, lindol, sakuna, baha, landslide, storm surge at ang huli nga ay ang mapaminsalang bagyong si Yolanda. Ang nakakalungkot, sa susunod na eleksyon sila ang ulit ang mahahalal.

Napakahusay nating mambara at mambatikos sa sinumang nagbibigay puna sa ating lahi o sa ating mga ginagawi pero hindi naman tayo sensitibo sa nararamdaman ng iba. Bakit hindi natin maamin na ubod nang bagal ng ating pamahalaan sa pagresponde sa lahat ng klase ng kriminalidad, sakuna at kalamidad? Tanggapin sana natin ang ating kahinaan at magmula rito ay pagbutihin ang mga puna at kritisismong hindi naman kasinungalingan ngunit bilang ganti may magtatangka pang batikusin ang taong naghatid ng isang balidong ulat. Hindi sapat ang pagmamalasakit lang dahil mas mahalaga ang kagyat na pagkilos sa panahong ito. Hindi sapat ang nakatingin ka lang o nakikinig ka lang sa mga ulat dapat ay magtulungan tayo sa anumang paraang alam mo.

Napakabilis din nating sumigaw ng "Proud to be Filipino!" sa tagumpay ng iilang piraso nating kababayan pero itinatakwil at ipinagkakanulo naman natin ang ating kabuuan. Ang tagumpay ng ilang pilipinong indibidwal ay hindi sumasalamin sa kabuuan ng ating lahi dahil ang nakikita at namamalas sa atin ng mundo ay negatibo. Lantaran man o hindi, marami sa ating 'bagong bayani' ay nakararanas ng diskriminasyon dahil ayon sa kasaysayan tayo ay alipin ng mga dayuhan at hanggang sa kasalukuyan hindi pa natin nababago ang kasaysayang ito. Hanggang kailan tayo makakahulagpos sa konotasyong ito? Kung maaari lang, ngayon na sana. Hindi sa susunod na henerasyon, hindi sa susunod na salinglahi.

Bakit ba hindi tayo makahanap o makapaghalal ng matino at matalinong pinuno? O merong nagtatangka ngunit mas nais nating mamuno sa atin ay mga taong sikat at popular kahit salat sa sinseridad at kaalaman. Kung maari lang sanang i-clone ang mga katulad na pamumuno, tikas, astig, diskarte at abilidad nina Miriam, Duterte, Gordon, Robredo, Bayani, Hagedorn, Bonifacio, Rizal at iba pa. Marami pa ang tulad nila na handang umaksyon, tumugon at magmalasakit sa bayan pero madalas hindi natin nakikita o ayaw nating pansinin siguro'y hindi tayo sanay o ayaw nating magpasaway dahil mas nananaig ang katigasan ng ulo ng marami sa atin. Ang popular na pulitiko ay hindi katumbas na magiging magaling din siyang manungkulan, ang popular na magdeliver ng kanyang bawat speech ay hindi kahulugan na natutumbasan niya ng aksyon ang kanyang bawat sinasabi. Hanggang sa siya'y bumaba sa panunugkulan mananatiling siya'y Popular President lang kung mas marami pa ang kanyang paninisi kaysa karampatang aksyon.

Sana sapat na ang mga tulad nina Pablo, Pedring, Ondoy, Sendong, Habagat, Yolanda, Marcos, Revilla, Enrile at Napoles para matuto at magbago na, hindi lang ang mga lider natin kundi tayo mismong mga pangkaraniwang tao. Sana hangga't hindi pa huli ang lahat at may pagkakataon pa tayong baguhin ang mga mali sa ating kasaysayan. Sana hangga't hindi pa lubos na nasasaid ang papaunti na nating kabundukan, kabukiran at likas na yaman. Sana hangga't may mga nagtitiwala at tumutulong pa sa ating kasalukuyang kalagayan.

Madali ang manisi, madali ang mag-akusa ngunit pagkatapos ng napakahabang panahon ito pa rin ang ating mga katanungan.

Ano na ba ang napala natin?

Ano pa ba ang aasahan natin?

Ilang kalamidad pa ba ang kailangan natin para lang tayo maging matino at matutong magmalasakit at magmahal sa kapwa? O kahit siguro judgment day na ay hindi pa rin matitinag sa pagkamanhid ang mga suwail sa ating bayan. Kaawa-awang Pilipinas.

Sa kabila ng matinding kalamidad na ating kinakaharap nakakatuwa at nakakataba ng pusong malaman na ang kapwa Pilipino sa ganitong sitwasyon at kahit na ang buong mundo ay nagdadamayan, nagtutulungan at handa pang tumulong sa mga biktima at naapektuhan ng 'di pangkaraniwang bagyo. Hindi lang basta pinansiyal kundi personal na aalalay at nakikiisa sa mabilis na recovery ng bansa.
Sinasantabi pansamantala ang kulay, relihiyon, interes, lenggwahe, antas o estado ng buhay makapagbigay lang ng ayuda at pag-asa sa mga lubos na nasalanta.

Sana kahit walang emergency, krisis o kalamidad ang isang bansa magawa nating mahalin at tulungan ang bawat isa sa atin.

Sana kahit walang panawagan na tayo'y tumulong kusang loob nating ibigay ang nararapat na kalinga at pag-aaruga sa mga tunay na nangangailangan.

Sana kahit walang batikos at pumupuna magampanan natin ang ating tungkulin at obligasyon ng buong puso para sa bansa at sa mga tao.

Sana.

'Pag nangyari ito sigurado lahat tayo ay may kakayahang sabihin na: PHILIPPINES would be a better perfect place to live in.