Monday, January 11, 2016

Hindi Ako Nawala, Hindi Mo lang Ako Hinanap



Hindi ako nawala.
Dahil ang tinig ko'y nasa maraming pilipinong dumadaing
ng lungkot, ng pagluluksa,
ng pagkayamot, ng pagkadismaya,
ng pagkamanhid, ng pagkasawa,
ng pagkainip at ng kawalan ng pag-asa.


Hindi ako nawala.
Dahil ang presensiya ko'y nasa bawat pilipinong
bumabangon sa bawat umagang sagad sa pagsubok at hamon,
iminumulat ang mga mata sa kabila ng kadiliman na kanyang nakikita,
nagpapagal para sa iilang pisong magtatawid sa kanyang maghapon,
nagdiriwang ng kalayaaan at kasarinlan ngunit itatangging siya'y nakakahon.


Hindi ako nawala.
Dahil ang mga hinaing ko'y nakalimbag
(minsan) sa mga pahina ng librong hindi naman aklat,
nasa leksyon ng kasaysayang hindi naman natin inaral,
nasa lisya at isip (lang) ng mamamahayag na hindi naman naihayag,
at nasa ipinaglaban ng mga bayaning hindi naman (totoong) dinakila.


Hindi ako nawala.
Dahil ang nais kong isulat ay matagal nang nakahayag at mababasa
sa mga dokumentaryong hindi nabibigyan ng pansin at pakialam,
sa mga librong inaagiw at inaamag sa pampublikong aklatan,
sa mga pahina ng pahayagang nilalaos ng teknolohiya,
at sa mga boses ng iilang pilipinong desperado sa kaunlaran.


Hindi ako nawala.
Dahil ang wangis ko'y dismayado't iyong makikita
na nakamasid sa Silangan kung saan sumisikat ang may kapangyarihan,
na nakatungo sa Timog kung saan nasa nakatanghod ang patay-gutom at api-apihan,
na umiiling na nasa direksiyon ng Hilaga kung saan naroon ang tugatog ng mga hangal,
sa Kanluran inutil na minamalas ang paglubog ng araw kasabay ng lahat ng kapag-asahan.


Hindi ako nawala, hindi mo lang ako hinanap.
Dahil ng mga sandali'y tayo'y magkasama hindi mo naman ako binigyang importansiya. Tila ang mahalaga sa'yo ay ang mga huwad na ngiti at tawa na iginagawad sa 'yo ng gumagalaw na larawan na lumalason sa iyong isipan. Samantalang ikaw ay naglilibang batid ko ring pilit mong ikinukubli ang alingasaw ng nabubulok mong kamalayan sa pamamagitan ng mahalimuyak na samyo ng iyong walang pakundangang pagkukunwari.

Kalam ang iyong sikmura at kamalayan ngunit pinupunan mo ito ng mga kaalamang nagpapalusog ng iyong kahungkagan. Kung bakit hindi mo sinusubukang tikman ang pagkaing wasto at may sustansiya upang mabusog ang 'yong pagkatao't kaisipan ay hindi ko alam.

Sinasabi mong ako'y nawala pero ang totoo'y hindi mo naman ako hinanap. Hindi mo noon inalintana ang bulong kong tila sigaw na sa karamihan na dumadagundong sa lakas kung ikaw lang sana ay may pakialam. Minabuti mong pakinggan ang halinghing ng maimpluwensiyang mga makabagong imbensiyon kaysa marinig ang daing ng minaltratong biktima ng karahasan. Nasa harap mo ako ngunit hindi mo ako natanaw dahil binubulag ka ng kislap ng makamundong teknolohiyang iyong pinagpaparausan.


Kung ang nais mo lang ay marinig mula sa akin
na kuminis at pumuti na ang 'yong kutis,
na makisig ang hubog ng 'yong karakas,
na magara ang magarbo mong suot na kasuotan,
na mukhang masarap ang ipinaskil mong pagkaing nasa larawan.

Kung ang nais mo lang ay hangaan kita dahil sa bagong bili mong overpriced na gadget o kasangkapan o kainggitan kita dahil sa mga disyerto, karagatan o may niyebeng lugar na 'yong pinuntahan.
Hindi ako nawawala, 'wag mo na akong hanapin.

Wednesday, January 6, 2016

The Cursing of Direk Cathy Garcia-Molina



"Kalakaran na sa showbiz ang magmura at murahin ng direktor ang kanyang mga artista."

"Okay lang 'yan, masyado lang balat-sibuyas 'yung nagrereklamo na 'yan!"

"Kung hindi niya kayang sakyan ang ganyang sistema dapat hindi siya pumasok sa showbiz."


'Yan at iba pang mga komento ang mababasa mo sa thread nung nagtrending ang isang open letter para kay Direk Cathy Garcia-Molina. Si Cathy Garcia-Molina na successful sa field na kanyang pinasukan - film making. (Halos) lahat ng kanyang ginawang pelikula at teleserye ay tumabo ng maraming pera at masasabing siya ay maalam at dalubhasa sa kanyang craft; alam niya kung papaano mag-hihit ang isang obra -- alam niya ang kiliti ng masa. Sa laki ng kinita ng huli niyang movie (A Second Chance) isa siya ngayon sa pinaka-in demand na direktor ng industriya.


Sa kabila ng kanyang pag-akyat sa hagdan ng tagumpay, sa likod nang pagtahak niya sa kalsada ng kasikatan ay may mga nasa ibaba na kanyang natatapakan at may mga taong kanyang nasasagi; sinadya man niya 'yon o hindi, alam niya man 'yon o siya'y nagpapatay-malisya.


Ang korapsyon ay bahagi ng pulitika.
Ang pangongopya ay parte ng pagiging estudyante.
Ang pagsisinungaling ay mahirap iwasan.
Ang pambababae ay likas (daw) sa mga lalake.
Samakatuwid, tama bang sabihin na ang pagmumura sa set ng shooting/taping sa mga artista ng direktor ay maaari na nating palampasin dahil ito'y kalakaran sa industriya ng showbiz at pelikula?


Kahit saang anggulo natin tingnan ang mali ay mali at hindi natin ito mapapasubalian. Ang pagmumura sa isang indibidwal ay may malisyang makapanakit ng damdamin. Kung ang motibasyon ng isang tao ay magmumula sa pagmumura ibig bang sabihin nitong maaari tayong mura-murahin ng paulit-ulit ng mga opisyal na nakatataas sa atin sa trabaho o opisina para makatrabaho tayo ng mas matino at mas progresibo?


Maraming kaso ng pang-aapi at pag-aalipusta ang nagmitsa sa isang krimen. Maraming mga tao ang sensitibo ang damdamin at kung may kahalo pa itong depresyon dahil sa mabigat na problemang pinagdadaanan malamang na  hindi mo nananaising magmura sa taong ito. 'Wag nating sabihing 'kalakaran' na ito sa showbiz, 'wag nating sabihing balat-sibuyas ang taong nagawan ng kabastusan, 'wag nating sabihin na pangkaraniwan na lang ito sa panahon ngayon. Isipin mo, kung narinig ng mga magulang mo na ikaw ay minumura ng isang estranghero hindi ba't makikipag-away siya dahil sa ginawang 'yon sa'yo? O 'pag narinig mo ang iyong paslit na anak na nagmumura 'di ba pagsasabihin mo ito na mali ang kanyang ginawa? Bakit ngayon okay lang sa marami na magmura at mang-api ng isang ekstra sa pelikula?


Nakaka-pressure daw kasi sa set ng pelikula kaya nakakapagbitaw ng pagmumura ang isang direktor. Teka, ang pagmumura at pang-aalipusta na lang ba ang tanging pwedeng gawin ni Direk para mabawasan ang kanyang pressure? E, bakit hindi niya ito ginagawa sa ibang may pangalang artista?
Hindi dahil ang isang bagay ay ginagawa ng marami 'yon na ang tama.
Hindi dahil nakasanayan na nating gawin 'yon na ang ating susundin kahit na mali.
Hindi dahil hindi nagrereklamo ay katumbas na ito ng pagsang-ayon.
At ngayong may nagreklamo siya pa rin ba ang wala sa katwiran?


Aminin na nating (halos) lahat tayo ay nagmumura o nakakapagmura, minsan ekspresyon lang, minsan ay pabiro sa isang kaibigan, at ang iba naman ay bukambibig na ito pero ibang usapan na kung ang pagmumura mo ay patungkol sa isang tao na ang intensyon ay makapanakit ng damdamin o wala kang pakialam sa kanyang nararamdaman lalo na kung ang iyong minumura ay hindi mo naman (gaanong) kilala o nakakababa sa'yo --- isa itong pag-abuso sa kapangyarihan na hindi naman kailangan.


Okay, 'wag na tayong magplastikan, ako rin ay nakakapagmura minsan pero hindi ko iniintensyon na murahin ang isang tao dahil lang sa (tanginang) katwiran na pressure sa trabaho o kung saan man, maari pa siguro kung ang taong ito ay ang nangudyok sa akin para makapagmura pero ganunpaman sa pagsapit ng gabi o sa sandaling ako'y mahimasmasan nagkakaroon  ako ng guilt feeling dahil alam kong mali ang aking ginawa.

Gusto kong magmura dahil sa binababoy na pulitika ng mga inutil na maraming putanginang pulitiko, sa pagkalugmok ng ating bansa sa kahirapan at korapsyon, sa mga gagong binabalahura ang kalsada ng Maynila, sa mga opisyal ng pamahalaan na ang pagmamahal ay nasa kani-kanilang bulsa at wala sa kanyang bansa, sa mga putanginang pangulo na ang kanilang pangako ay kagyat na naglalaho sa kanilang pag-upo.


Marami pang bagay ang pwede nating gawin para mag-motivate sa isang tao at kung nagagawa ito ng ibang tao kaya rin itong gawin ni Direk Cathy Garcia-Molina at iba pa. Kung basag at disoriented na ang isang aggrieve individual maaasahan pa ba nating maibibigay niya ang pinakamahusay niyang kontribusyon? Maaari siguro pero malamang na ito'y hindi na galing sa kanyang puso.


At kung ipipilit mo at ni Direk Cathy Garcia-Molina na okay lang ang pang-aalipusta at pagmumura bilang bahagi ng isang motibasyon, gusto kong sabihin sa 'yo at kay Direk at para lalo pa kayong humusay sa inyong larangan: Putangina niyo! Magsama-sama kayo!


In fainess naman kay Direk at sa kanyang mga tagahanga, gustong-gusto ko ang dalawang pelikula nina Popoy at Basha at hindi ako mahihiyang aminin sa lahat na isa ako sa mga masugid na nakigulo at pumila sa takilya mapanood lang ang pelilukang ito. Putangina kasi, ang ganda.


Wednesday, December 2, 2015

Tatlong Iglap V (Mga Kwentong Iglap)



Unang Iglap: Anti-Animal Abuse

“Ang hayop ay tulad din nating mga tao – may isip, may puso, may damdamin at hindi dapat pinagmamalupitan!” sigaw ng Pro-Animal rights activist na si Aldo. Kasama niya ang ilan pang miyembro ng “Stand For The Rights of Animal” nasa Elliptical Road ang grupo at matiyagang ipinaglalaban ang kanilang adhikain, hawak ang mga plakard at salit-salitan silang sumisigaw gamit ang isang megaphone.


Pasado alas-dose na ng tanghali natapos ang kanilang protesta. Bagama’t alam nilang hindi napapakinggan ng karamihan ang kanilang mga panawagan hindi pa rin sila sumusuko na gawin ang pagpoprotestang ito: ang maparusahan ang sinumang taong nagmamalupit sa hayop.

“Magtanghalian na muna tayo bago umuwi” pag-aya ni Aldo sa kasamang si Hilda. “Sige.” sagot naman ng kausap.


Sa Jollibee napadpad ang dalawa.


“Dalawang two piece chickenjoy with coke, please. Saka dalawang extra rice for dine-in.” order ni Ando sa crew ng Fastfood chain.


- - - - - - -

Ikalawang Iglap: Anti-American


“’Tanginang mga amerikanong ito lagi na lang umeepal sa mga isyu ng gobyerno natin. Kung bakit hindi na lang sila makontento kung saan sila naroroon. Eto namang pamahalaan natin pinagtatakpan pa na hindi raw nakikialam sa atin ang mga kano. Kahit kailan ay walang karapatan ang mga dayuhang makialam sa ating bansa! Hindi sila dapat nakikialam lalo na sa usapin ng pulitika!” mahabang litanya ni John Nicolas sa kaibigang si Andres habang sila’y nanonood ng CNN Philippines sa telebisyon.


“Hindi ba’t malaki ang naitulong ng mga dayuhan kabilang na ang mga amerikano sa tuwing may sakunang nangyayari sa bansa natin? Lalong-lalo na noong pagkatapos ng bagyong Yolanda, kabilang ang mga amerikano sa unang-unang nagbigay tulong-pinansiyal at katulong ang mga sundalo nila sa paghahatid ng supplies at pagkain sa mga nasalanta.” sinubukan ni Andres na sumagot sa tinuran ng kaibigan.



“Ibang usapin ‘yon. Kung ibang bansa naman ang nagkakaroon ng sakuna, tumutulong din naman tayo ‘di ba? Hindi natin dapat tanawin ng utang na loob ‘yon sa kanila.” sagot ni John Nicolas.
“So, ‘pag pabor sa atin okay lang? Ganun ba ‘yon?!” si Andres.


“Hindi mo ko naiintindihan ‘tol. Tara na nga alis na tayo baka ma-late pa tayo sa a-applyan nating trabaho, 3PM ang schedule natin ‘don” pinutol na ni John Nicolas ang usapan dahil may nakatakda silang interview sa in-applyan nilang Call Center na pagmamay-ari ng foreigner.

“Hoy Andres, tumayo ka na! Anong oras na at nakahilata ka pa diyan!, Ano ba?” pangungulit ni John Nicolas kay Andres habang isinisintas ang bagong bili niyang sapatos na Nike Air Max.

- - - - - - -

Ikatlong Iglap: Anti-Piracy

“PIRACY IN ALL FORMS SHALL NOT BE PATRONIZE.” Naka-caps lock pa ang Facebook status na ito ni Jeremy Guazon.


Consistent si Jeremy sa pagpo-post ng status at ng mga video na may kinalaman sa paglaban sa pagpipirata ng mga pelikula lalong-lalo na ‘pag Philippine movies. Opisyal kasi si Jeremy ng Optical Media Board kaya hindi na nakakagulat ang ganoong mga post, tawag ng tungkulin ika nga.


Paminsan-minsan, sumasama siya sa mga raid na isinasagawa ng ahensiya sa mga tindahan ng pekeng CD at DVD; sa Quiapo, Sta. Cruz, Baclaran, Greenhills at iba pa. Minsan na ngang nalagay sa panganib ang kanyang buhay dahil sa kampanya niyang ito.


Marami ang humahanga kay Jeremy dahil sa dedikasyon niya sa trabaho at bali-balitang sa nalalapit na pagre-resign ng chairman ng OMB ay siya ang nakatakdang ipalit at mamuno, ito ang posisyong matagal na niyang pinapangarap.


Apat ang anak ni Jeremy sa asawang si Jenny. Teenager na ang panganay at ikalawa samantalang nasa elementary pa lang ang dalawang iba pa. Si Julie na kanyang panganay ay mahilig sa music tulad din niya.


“Pa, pahingi naman po ng one thousand, may bibilhin lang po ako. May bagong album po kasi si Adele at ang One Direction.” lambing ni Julie sa ama.


“Ang gastos mo naman. Isang libo para sa dalawang CD? Ang mahal naman, hindi ko pinupulot ang pera sa opisina. Kung ako nga nagda-download lang ng mga kanta sa Musify e, para makatipid ikaw magsasayang ka ng pera para sa ilang piraso ng magagandang kanta?” tutol ni Jeremy sa request ng anak na si Julie. 


"Akin nang cellphone mo at ako na lang magda-download ng mga kantang gusto mo, tapos i-save mo na lang sa USB. Tipid pa tayo ng isang libo. Hirap nang buhay ngayon, magtipid ka naman.” 

 

Friday, November 27, 2015

Walang (Pang) Epekto Ang Apec

Marami ang nagsasabing may mabuting benepisyo sa bansa ang APEC pero wala naman ni isang netizen ang nagbibigay ng komprehensibo at kongkretong paliwanag kung paano nga ba nakikinabang ang maliliit na mamamayan sa tuwing may nagaganap na pagpupulong sa APEC. 


Maari ngang may advantage ang APEC sa ekonomiya natin subalit meron din namang negatibong epekto ito sa bansa kabilang na sa naapektuhan nito ang maliliit nating magsasaka at mangingisda.
Sa simula pa lang ay kasama na sa naging paksa ng APEC ang Tariff Reduction. During 90’s may mga rate of duty pa na umaabot sa 30% hanggang 50% pero dahil sa agreement ng mga bansang kabilang sa APEC wala na ito. Ang existing na tariff rate na lang sa Adwana ay naglalaro sa 1% hanggang 10% na lang marami na nga ring 0% ang tariff rate – at ang dahilan daw rito ay ang kinakailangang pagsabay ng bansa bilang globally competitive country. 



Sa maliit na bansang tulad ng Pilipinas, malaking halaga ang nawawala sa kaban ng bayan sa pagpapatupad ng tariff reductions, huwag muna nating isama ang talamak na korapsyon sa Adwana na hindi kailanman mawawala. Halimbawa, ang dating binabayarang customs duty na Php1,000,000 kada container ay nagiging mahigit sa Php100,000 na lang o mas mababa pa (dahil sa APEC). Ito rin ang dahilan kung bakit palaging may deficit at short sa target ang Bureau of Customs taon-taon. Sa pagbaba ng buwis sa Adwana naramdaman ba natin na bumaba rin ang halaga ng maraming pangunahing produkto ng bansa? Ewan.
Malinaw na bilyong piso kada buwan ang nabawas sa kita ng Bureau of Customs simula nang magkaroon ng tariff reduction pero (halos) hindi ito naramdaman ng maliliit na mamamayan at malinaw rin na ang malalaking negosyante ang nakinabang dahil dito. 


Sa pagbaba nang koleksyon ng Adwana, struggling ang pamahalaan sa kung papaano at sa kung saan makakakuha ng perang pangtustos sa lumalaking gastos ng bansa. Dahil higit na madami ang import natin kaysa export nalalagay tayo sa hindi magandang sitwasyon, hindi tayo makasabay sa sinasabing ‘globally competitive’, hindi naging advantage sa atin ang APEC.

Isa pang naging dagok sa ekonomiya at sa sektor ng magsasaka at mangingisda na maraming imported na produkto ang nawalan ng restriction at naging freely importable, at ang maluluwag na pag-iisue ng Import Permits ng DA, BPI, BFAR sa inaangkat na agricultural at aquatic products tulad ng mga gulay na patatas, sibuyas, bawang, atbp. maniniwala ka ba na maraming isda sa palengke ay imported mula sa bansang Taiwan at China? At kung hindi pa pumutok at nas-sensationalize ang isyu tungkol dito malamang na patuloy lang sa pananamantala ang mapagsamantalang negosyante. 


Ang dapat sana na pagpapalakas sa industriya ng Agrikultura at Pangingisda upang makapag-export man lang tayo ng agri products (at sumabay sa APEC ekek) ay tila hindi nangyayari. Ang masaklap pa ay ipinagmamalaki ng kahit na sinong nanunungkulan sa gobyerno ang pag-iimport natin ng milyon-milyong tonelada ng bigas sa bansang Vietnam, idagdag pa natin ang pagkukulang sa ayuda ng pamahalaan sa ating magsasaka at mangingisda. 



Wala na ngang pondo para sa sektor ng magsasaka nagkaroon pa ng bogus na pondo para sa agrikultura na tinawag nilang Fertilizer Scam na alam ng lahat na nauwi sa korapsyon.

Dahil nakadepende ang maraming negosyante sa mababang taripa ng kanilang commodity hindi naging progresibo ang ating produksyon, nag-iimport na lang tayo ng finished products na ibinebenta nang direkta sa supermarket, grocery at palengke; iilang pabrika lang ba ang nagma-manufacture ng damit, tsinelas, sapatos, at iba pa? At bakit nga naman sila magtatayo ng pabrika kung mas mababa ang cost ng imports kesa mag-manufacture nito?


Sa pagtatapos ng APEC, malamang na marami ang napag-usapan pero sana kasama sa napag-usapan ang pagpapalawig at pagpapalakas ng hindi lang ng BPO Industry kundi pati ‘yung mga pobreng nagbibigay sa atin ng pagkain sa ating hapag-kainan. Hindi lang naman teknolohiya ang kailangan ng bansang ito.