Dear Millennials (An Open Letter)

Dear Millennial Generation,

Sa mga bagong henerasyon ng kabataang kung tawagin ay 'millennials' sana ay nababasa n'yo ang open letter na ito pero teka nakakapagbasa pa ba kayo? May panahon pa ba para makapagbasa kayo? Kakatwa kasi na sa napakarami nang pwede n'yong basahin at alamin pero tila kinalimutan na ninyo ang kahalagahan ng pagbabasa na makakapagdagdag sana nang inyong kaalaman pero ayun at abala kayo sa mga bagay na hindi naman ninyo dapat binibigyang pansin at pinagkakaabalahan, inuubos n'yo ang inyong mga oras sa mga bagay na walang katuturan.

Alam n'yo suwerte nga kayo e, dahil noong aming kabataan napakalimitado ng aming pagkukunan ng impormasyon sa mga bagay na kailangan naming malaman dahil kailangan pa naming maghagilap ng aklat na mahihiram, magsaliksik ng libro sa kung saang silid-aklatan dahil sadyang magastos at impraktikal para bumili ka ng overpriced na encyclopedia. Nag-survive kami sa pag-aaral kahit wala pa noong computer at internet na kagyat na magbibigay ng mga kasagutan sa halos lahat ng inyong katanungan 'di tulad ngayon na anumang oras ay available ang wikipedia, google, youtube, at iba pang website o search engine pero nakakapagtakang napakarami sa inyo ang tila inosente at mangmang sa maraming bagay.

Kung alam n'yo lang kung gaano kasalimuot noon ang paggawa ng term papers, research paper, thesis at school projects siguro ay mas lalo ninyong pahahalagahan ang benepisyong ibinigay ng internet at hindi lang Facebook, Instagram, Twitter, pagda-download at paglalaro ng kung ano-anong apps sa iTunes o Google Apps ang kayang gawin nito. Ayokong sabihing ginagawa kayong tamad ng teknolohiya pero nakakalungkot na tila ganun nga ang ginagawa sa inyo nito sa kasalukuyan.

Aminin n'yo man o hindi alam naming karamihan sa inyo ay mga spoiled brat children na halos lahat ng inyong naisin ay gusto n'yong makuha agad-agad in an instant 'di tulad noong henerasyon namin na kailangang may nagawa ka munang ikasisiya ng aming tatay o nanay para maibili lang kami ng isang pirasong bola o manika, na kailangang may rasonableng dahilan kung bakit humihiling ka ng isang bagay.

Marami sa inyo na sa napakabatang edad ay may mga latest smartphone na at sopistikadong iPad o tablet at kadalasan nga 'pag hindi kayo napagbibigyan sa gadget na inyong gusto kayo pa ang may ganang magalit sa mga magulang n'yo e kung tutuusin naman e karamihan sa inyo ay hindi naman deserve magkaroon nito dahil ginagawa lang kayo nitong unproductive at unreachable. At sa kabila nang pagkakaroon ninyo ng mga smartphone, gadget at tablet na may kakayahang kumonekta araw man o gabi sa inyong kaanak at magulang tila ito rin ang nagiging dahilan para lumayo kayo sa kanila -- ang ironic lang no?

Kung halos ginagawa kayong robot ng inyong modernong kagamitan tila itong teknolohiya ring ito ang dahilan kung bakit kulang kayo sa physical activities at pakikipagkapwa-tao. Mas okay sana kung maranasan ninyo ang nakagisnan naming laro sa kalsada gaya ng tumbang preso, sipa, trumpo, text, saranggola luksong-baka, taguan-pung, patintero, chinese garter, jackstone at piko na kahit pa tirik ang araw o pumapatak ang ulan ay sobrang enjoy ang aming paglalaro pero alam naming mukhang malabo na nga itong maibalik pa dahil sa ngayon busy kayo sa paglalaro ng Minecraft, GTA, Plants Vs Zombies, Modern Combats, Watch Dogs, Clash of Clans at iba pa na pawang mga virtual games lang naman at 'di kailangan ng physical contact and communication. Kung maaari nga lang sanang hilingin ko sa inyo na subukin n'yong magtampisaw kayo minsan sa maruming tubig baha at putik, maglaro at maghabulan kayo sa kalsada, magpawis kayo, magtakbuhan kayo at hanapin ang inyong kabataan sa rurok ng mainit na raw o sa gitna ng buhos ng malakas na ulan na nanggagaling sa bubungan.  Masaya 'yun at may kakaibang hatid na kasiyahan bilang kabataan at kahit pa sa pag-uwi ng bahay tiyak na ang pagalit ni nanay dahil sa nanlilimahid naming damit, nagpuputik na kamay at paa, marungis at nagpapawis na katawan at masangsang na amoy na anino'y batang lumangoy sa estero -- hindi namin 'yon inaalala. 

Hindi ko alam kung dapat namin kayong kaiinggitan dahil higit na marami ang inyong school holidays kumpara noong aming kabataan. Wala namang holiday noon kahit pa may selebrasyon ng Eid Al Adha, Eid Al Fitr, EDSA I Anniversary, Chinese New Year at iba pa, idagdag pa rito na sa tuwing papatak ang ulan malakas man o kahit mahina lang na kahit wala namang bagyong inanunsiyo ay nakatanghod na kayo agad sa balita umaasa at nananalangin na sana ay walang pasok na madalas naman ay napagbibigyan. Tila ang mga unnecessary school holidays na ito ay umaayuda sa inyong kahinaan bilang kabataan mapa-pisikal man o sikolohikal kumpara sa aming henerasyon na kahit pa malakas ang ulan at may baha sa aming dadaanan ay napakabihira ang pag-anunsiyo ng 'walang pasok' at sige lang kami sa paglalakad at pagpasok sa eskuwela at pabalik sa bahay kahit pa mukha kaming basang-sisiw dahil hindi naman umuubra ang baon naming kapote o payong -- ang karanasan naming 'yon ay nakatulong at humulma sa amin kung ano kami ngayon at kung gaano kami ka-mature kumpara sa inyo.

Malamang marami sa inyo ang hindi naranasan ang makalumang pagdidisiplina ng mga guro at magulang gaya nang pagpapaluhod sa munggo, mapingot sa tenga, hilahin ang patilya, makurot sa singit, tumayo sa harap ng blackboard, mabato ng eraser, mapalo sa puwet, mapalo ng stick sa kamay at iba pang uri nito -- ngayon daw kasi ang mga ito ay uri raw ng pagmamalupit at child abuse. Pero marami pa rin ang sasang-ayon na kadalasan ay epektibo ang ganitong uri ng disiplina dahil kung hindi ba naman ay bakit mas maraming millennials ang pabalang sumagot sa nakatatanda, may pagkasalbahe ang asal, pasaway sa guro at magulang at sila'y matitigas ang ulo kumpara sa mga kabataan noon -- kadalasan nga ang pag-abuso sa salitang 'child abuse' ang nagiging dahilan pa kung bakit ang mga pasaway na millennials na ito ay 'di nakuhang madisplina ng husto.

Kayong mga millennials, ano ba ang dahilan kung bakit sa inyong murang edad ay maaga kayong namulat sa usaping seksuwalidad? Bakit maaga kayong nahuhumaling sa bisyo ng yosi at alak? Noon kasi ang makikita mong nag-iinuman lang sa kalsada ay mga ama ng tahanan 'di tulad ngayon na ang maiingay na nagtatagayan sa eskinita o kalsada ay ang mga bagong henerasyon ng kabataan -- mapalalaki man ito o babae. Hindi namin alam kung mababait talaga ang mga magulang ninyo o hindi lang nila kayo kayang pigilan dahil kung gaano katigas ang boteng hawak n'yo ay ganun din katigas ang inyong mga ulo. Mabuti sana kung galing sa sarili n'yong bulsa ang perang ipinangbibisyo n'yo pero hindi e, galing pa rin 'yan sa inyong mga magulang na pinagtrabahuhan nila ng walong oras sa kada araw, galing 'yan sa inyong mga magulang na inyong madalas ay sinisinghalan. At ang masama pa nito marami sa inyo ang nagpapasimula ng basag-ulo 'pag nag-uumpisa ng sumapi ang ispiritu ng alak.

Humigit kumulang dalawang dekada ang agwat natin sa isa't isa pero sa dalawang dekadang 'yon parang napakarami nang nagbago, tila napakarami nang nawala pero sino nga ba sa dalawang magkaibang henerasyong ito ang higit na nawalan? Sabi ni Gat Jose Rizal, ang kabataan raw ang pag-asa ng bayan pero sa tuwing nakikita ko kung paano kayo kumilos ayon sa edad n'yo, kung gaano kayo nahumaling sa mga bisyo, kung papaano n'yo sayangin ang inyong oras sa mga walang kuwentang bagay, kung papaano ninyo itrato ang mga nakatatanda sa inyo, kung gaano kayo namulat sa usaping hindi nararapat sa inyong edad, kung papaano kayo nasasangkot sa ibang krimen tila parang hindi kami kumbinsidong kayo ang magdadala at mag-aakay sa pag-asang inaasam ng bayan.

Siguro nga'y malaking tulong para sa lahat ang pagiging moderno ng komunikasyon at teknolohiya at ang kinagisnan kong henerasyon ay ibang-iba na sa mga kabataan ngayon pero hindi naman sana naisakripisyo ang respeto, pagmamahal at paggalang sa kapwa na tila nababalewala at sinasantabi na lang dahil mas prayoridad ninyo ang inyong mga sarili kesa ang kapakanan ng inyong pamilya, bayan at kinabukasan.

Ngunit kami'y lubos pa ring umaasa na sa paglakad at pag-usad pa ng mga taon sana sumabay din kayo sa pag-unlad ng teknolohiya na ating tinatamasa. Teknolohiyang sa halip na ating gamit at alipin ay tila kayo ang ginagamit at inaalipin.

Lubos na naguguluhan,

A Boy From Generation X

The Cursing of Direk Cathy Garcia-Molina

"Kalakaran na sa showbiz ang magmura at murahin ng direktor ang kanyang mga artista."

"Okay lang 'yan, masyado lang balat-sibuyas 'yung nagrereklamo na 'yan!"

"Kung hindi niya kayang sakyan ang ganyang sistema dapat hindi siya pumasok sa showbiz."

'Yan at iba pang mga komento ang mababasa mo sa thread nung nagtrending ang isang open letter para kay Direk Cathy Garcia-Molina. Si Cathy Garcia-Molina na successful sa field na kanyang pinasukan - film making. (Halos) lahat ng kanyang ginawang pelikula at teleserye ay tumabo ng maraming pera at masasabing siya ay maalam at dalubhasa sa kanyang craft; alam niya kung papaano mag-hihit ang isang obra -- alam niya ang kiliti ng masa. Sa laki ng kinita ng huli niyang movie (A Second Chance) isa siya ngayon sa pinaka-in demand na direktor ng industriya.

Sa kabila ng kanyang pag-akyat sa hagdan ng tagumpay, sa likod nang pagtahak niya sa kalsada ng kasikatan ay may mga nasa ibaba na kanyang natatapakan at may mga taong kanyang nasasagi; sinadya man niya 'yon o hindi, alam niya man 'yon o siya'y nagpapatay-malisya.

Ang korapsyon ay bahagi ng pulitika.

Ang pangongopya ay parte ng pagiging estudyante.

Ang pagsisinungaling ay mahirap iwasan.

Ang pambababae ay likas (daw) sa mga lalake.

Samakatuwid, tama bang sabihin na ang pagmumura sa set ng shooting/taping sa mga artista ng direktor ay maaari na nating palampasin dahil ito'y kalakaran sa industriya ng showbiz at pelikula?

Kahit saang anggulo natin tingnan ang mali ay mali at hindi natin ito mapapasubalian. Ang pagmumura sa isang indibidwal ay may malisyang makapanakit ng damdamin. Kung ang motibasyon ng isang tao ay magmumula sa pagmumura ibig bang sabihin nitong maaari tayong mura-murahin ng paulit-ulit ng mga opisyal na nakatataas sa atin sa trabaho o opisina para makatrabaho tayo ng mas matino at mas progresibo?

Maraming kaso ng pang-aapi at pag-aalipusta ang nagmitsa sa isang krimen. Maraming mga tao ang sensitibo ang damdamin at kung may kahalo pa itong depresyon dahil sa mabigat na problemang pinagdadaanan malamang na  hindi mo nananaising magmura sa taong ito. 'Wag nating sabihing 'kalakaran' na ito sa showbiz, 'wag nating sabihing balat-sibuyas ang taong nagawan ng kabastusan, 'wag nating sabihin na pangkaraniwan na lang ito sa panahon ngayon. Isipin mo, kung narinig ng mga magulang mo na ikaw ay minumura ng isang estranghero hindi ba't makikipag-away siya dahil sa ginawang 'yon sa'yo? O 'pag narinig mo ang iyong paslit na anak na nagmumura 'di ba pagsasabihin mo ito na mali ang kanyang ginawa? Bakit ngayon okay lang sa marami na magmura at mang-api ng isang ekstra sa pelikula?

Nakaka-pressure daw kasi sa set ng pelikula kaya nakakapagbitaw ng pagmumura ang isang direktor. Teka, ang pagmumura at pang-aalipusta na lang ba ang tanging pwedeng gawin ni Direk para mabawasan ang kanyang pressure? E, bakit hindi niya ito ginagawa sa ibang may pangalang artista?

Hindi dahil ang isang bagay ay ginagawa ng marami 'yon na ang tama.

Hindi dahil nakasanayan na nating gawin 'yon na ang ating susundin kahit na mali.

Hindi dahil hindi nagrereklamo ay katumbas na ito ng pagsang-ayon.

At ngayong may nagreklamo siya pa rin ba ang wala sa katwiran?

Aminin na nating (halos) lahat tayo ay nagmumura o nakakapagmura, minsan ekspresyon lang, minsan ay pabiro sa isang kaibigan, at ang iba naman ay bukambibig na ito pero ibang usapan na kung ang pagmumura mo ay patungkol sa isang tao na ang intensyon ay makapanakit ng damdamin o wala kang pakialam sa kanyang nararamdaman lalo na kung ang iyong minumura ay hindi mo naman (gaanong) kilala o nakakababa sa'yo --- isa itong pag-abuso sa kapangyarihan na hindi naman kailangan.

Okay, 'wag na tayong magplastikan, ako rin ay nakakapagmura minsan pero hindi ko iniintensyon na murahin ang isang tao dahil lang sa (tanginang) katwiran na pressure sa trabaho o kung saan man, maari pa siguro kung ang taong ito ay ang nangudyok sa akin para makapagmura pero ganunpaman sa pagsapit ng gabi o sa sandaling ako'y mahimasmasan nagkakaroon  ako ng guilt feeling dahil alam kong mali ang aking ginawa.

Gusto kong magmura dahil sa binababoy na pulitika ng mga inutil na maraming putanginang pulitiko, sa pagkalugmok ng ating bansa sa kahirapan at korapsyon, sa mga gagong binabalahura ang kalsada ng Maynila, sa mga opisyal ng pamahalaan na ang pagmamahal ay nasa kani-kanilang bulsa at wala sa kanyang bansa, sa mga putanginang pangulo na ang kanilang pangako ay kagyat na naglalaho sa kanilang pag-upo.

Marami pang bagay ang pwede nating gawin para mag-motivate sa isang tao at kung nagagawa ito ng ibang tao kaya rin itong gawin ni Direk Cathy Garcia-Molina at iba pa. Kung basag at disoriented na ang isang aggrieve individual maaasahan pa ba nating maibibigay niya ang pinakamahusay niyang kontribusyon? Maaari siguro pero malamang na ito'y hindi na galing sa kanyang puso.

At kung ipipilit mo at ni Direk Cathy Garcia-Molina na okay lang ang pang-aalipusta at pagmumura bilang bahagi ng isang motibasyon, gusto kong sabihin sa 'yo at kay Direk at para lalo pa kayong humusay sa inyong larangan: Putangina niyo! Magsama-sama kayo!

In fainess naman kay Direk at sa kanyang mga tagahanga, gustong-gusto ko ang dalawang pelikula nina Popoy at Basha at hindi ako mahihiyang aminin sa lahat na isa ako sa mga masugid na nakigulo at pumila sa takilya mapanood lang ang pelilukang ito. Putangina kasi, ang ganda.

Dear Mayor Erap at Vice Isko

Dear Mayor Erap at Vice Isko,

Totoong naging kahanga-hanga kayo noong matagumpay pa kayong artista, pero ngayon kahit yata kapwa niyo artista ay 'di na humahanga sa inyo dahil sa malaking perwisyo at abala na ginawa ng inyong pamunuan na nakaapekto ng lubos sa marami.

Totoong maganda, makulay at matagumpay ang istorya ng inyong buhay at pelikula pero kung anong kulay, ganda at tagumpay ng inyong buhay ay siya namang saklap ng istorya ng Lungsod ng Maynila simula nang kayo ang nagtandem upang mamuno. 

Halos buong panahon ng aking buhay ay inilagi ko sa Lungsod ng Maynila --- magmula elementarya, sekondarya, kolehiyo hanggang sa ngayon kung saan ako nag-oopisina. Magmula sa sa panahon ni Lopez, Atienza, Lim hanggang sa ngayon na kayong dalawa na ang nakaupo sa trono ng kaharian ng Manila City Hall.

Pero iba ang pamamalakad ninyo sa pamumuno ng mga nauna. Ibang-iba. Dahil ngayon lang namin naranasan ang ganitong masikip na sitwasyon. Minsan kasi masdan, obserbahan at alalahanin niyo naman kalagayan naming motorista, negosyante at estudyante na nagnanais lang magkaroon ng matinong buhay, minsan unawaain niyo naman ang kalagayan ng mga taong naghahanapbuhay lang ng matino at parehas, minsan silipin niyo rin ang mga kalsada sa Maynila na araw-araw na lang ay parang pista ng Quiapo sa dami at nagsisiksikang tao at sasakyan,

Minsan sana maisip niyo na may mali sa inyong ipinapatupad na bagong-lumang sistema.

Natutuwa ba kayo na dumarami ang basura sa kalsada at patuloy na lumalala ang trapiko sa mga kalsada ng R-10, Abad Santos Ave., Recto Ave., Port Area, Bonifacio Ave., Bonifacio Drive, Roxas, Blvd., Rizal Ave., Quezon Blvd., Lawton, Binondo Area at marami pang lugar sa Maynila. Ang sitwasyon ng trapiko dito'y parang pila ng mga langgam na naghahagilap ng maiipon na pagkain bago sumapit ang tag-ulan.

Kung hindi ninyo ito alintana malamang ay pareho kayong sadista o masokista na natutuwa at nalilibang sa tuwing may nahihirapan.

Naiisip ko tuloy na buti pa 'yung saging may puso, 'yung MWSS may ginhawa, 'yung citizen may concerned, 'yung Coke may happiness, 'yung MERALCO may liwanag, 'yung gatas may progress --- e sa inyo kaya?

Siyanga pala, 'yung mga traffic enforcer na itinalaga ninyo sa mga lugar na nabanggit sa itaas ay parang mga tuod na nakatanghod lang na 'di ginagawa ang trabaho --- walang pakialam sa lantarang paglabag sa batas-trapiko ng pedestrian, ng mga jeep, ng mga naghahariang tricycle, pedicab at kuliglig at marami pa. 'Yung mga towtruck ninyong nag-aabang lang mga trak na lalabag sa ipinapatupad ninyong truck expresslane (na hindi naman express) --- hihilahin nila ito ng walang pasintabi para lang kayo/sila kumita at may ilang insidente pang sila'y nagbabanta o nananakot.

Dati, lantaran ang pag-ayaw ninyo sa mga trak na galing at patungong Pier pero hindi pala ganun dahil pumayag rin kayo kalaunan na pumasok ang mga trak sa inyong teritoryo sa kondisyong magbabayad sila ng Php112 kada container sus, gusto niyo lang palang makinabang, teka may legal na basehan ba ang dispatch fee na ito, mga ser? At pagkatapos maplantsa ang bayaran hinayaan na rin ninyo ang trapiko hanggang sa umabot na sa sitwasyong ganito. May patruckban-truckban pa kayong nalalaman. Tapos ayaw niyo pang aminin na may naging kontribusyon din kayong dalawa sa paglala ng port congestion at traffic congestion. Sh*t.

Anak ng huweteng naman kailangan din naming kumita at magtrabaho! At ang bawat minutong late namin sa opisina ay katumbas ng ilang piso na pwede sanang pandagdag namin sa Monggol o Crayola ng mga bata o pang-ipon para makabili ng bagong Bench T-shirt 'pag may sale sa SM Trinoma o pandagdag minuto sa aking pagpipisonet o kaya'y pandagdag pambili sa bagong CD ni Daniel Padilla.

At hindi pa kayo nakuntento ha, dahil hindi pa rin tapos at ayos ang kalsada sa Blumentritt, Hermosa, sa Bonifacio Drive (Pier area), sa kanto ng Abad Santos at Recto, pinasikip ninyo ang Avenida dahil sa naglipanang walang disiplinang mga vendor doon, at ngayon sarado na rin ang kalsada na magdudugtong sa Lawton patungong Intramuros. Kaya hayun nagkandaletse-letse na ang trapiko. Siyempre ang ikakatwiran ninyo para din naman sa ikagiginhawa ng mga motorista ang mga 'yun. Oo naman, naniniwala kami dun --- magagaling nga kayo 'di ba? At para kayo sa mahihirap 'di ba? E, kayo nga itong mahirap kausap e. Pero kailangan ba sabay-sabay? Kailangan ganun katagal?

Oo alam namin, ang dami nang problema ng Maynila pero sa tingin namin dumagdag pa kayo. Pakiusap, tapusin niyo na lang ang ang term ninyo hanggang 2016 dahil 'pag naextend pa 'yun mava-validate na talaga ni Mr. Dan Brown na ang Maynila nga ang 'Gates of Hell'. Okay na kami sa tatlong taon niyong pagmamatigas, okay na kami sa tatlong taon ninyong paghahari, salamat at naranasan ng mamamayan ng Maynila ang inyong mahusay na pamamalakad. Ang tambalang dadaig sa tandem nina Batman & Robin at Lone Ranger & Tonto, ang tambalang dadaig sa anumang disaster movie ng Hollywood ---  'The Erap & Isko Show'.

Nagmamahal (ang)

Taxpayer ng Maynila