"Cara y Cruz"

Napukaw ang paningin ni Jay sa dalawang babaeng nagbubulungan habang siya'y sumisiksik sa gitnang bahagi ng jeep na kanyang sinakyang patungong Laloma - Retiro.

Kahit wari niya'y siya ang pinag-uusapan ng dalawa wala siyang pakialam dito.

Hindi lang naman kasi isang beses na nangyari sa kanya ito, ang husgahan, pagdudahan at mapagkamalang mandurugas dahil sa kanyang maangas na karakas. Sanay na siya.

Si Jay ay isang tattoo artist na may sariling shop sa Malate.

May kahabaan ang buhok na akala mo'y bokalista ng isang bandang ang tanging makaka-appreciate lang yata ng kanta ay ang mga adik na mahilig magsoundtrip. May dalawang makinang na hikaw sa kaliwang tainga. Sa likod ng suot na imitation na Oakley shades, 'di nakaligtas sa kanyang paningin ang naturang dalawang babaeng animo'y bubuyog kung magbulungan.

Tadtad ng tattoo ang magkabilang braso ni Jay at sa dami ng kanyang tattoo ay hindi mo na halos makita ang larawang nakatinta rito. Sa madaling salita, si Jay ay mukhang marungis sa mata ng mga taong ubod-linis ang tingin sa kanilang sarili, nagpadagdag pa sa kanyang 'pagkamarungis' ang kanyang suot na T-Shirt na may nakalimbag na 'GOOD GIRLS GO TO HEAVEN BAD GIRLS GO TO MY BED'.

Isa ito sa mga dahilan kaya't parating may nakasuksok na earphone sa kanyang mga tainga. Mas minabuti niyang nakikinig ng tugtugin galing sa mumurahin niyang MP3 player kaysa ikainis at ikabad-trip ang panglalait ng mga taong mahilig magmalinis.

Nang makaayos ng upo si Jay nakita niyang hinigpitan pang lalo ng dalawang babae ang yakap sa kani-kanilang mga bag, muling nagbulungan. Sa sikip ng jeep kahit naisin mong dukutin ang iyong cellphone sa bulsa ay hindi mo magagawa, kaya natatawa na lamang siya sa inaasal ng dalawa sa kanyang isip.

"Kung sakali, hindi ko pa man mahablot ang bag ng dalawang laiterang ito siguradong matatalisod na ako bago pa ako tumakbo at makababa ng jeep" aniya sa sarili.

Sa halip na mabwisit at masira ang araw ipinagpatuloy na lamang niya ang pakikinig sa kanyang MP3 player.

Makalipas ang dalawang traffic light bumaba ang isang ale sa Dangwa area. Sakto namang may pasakay na isang lalake - hindi pa lubos nakakaayos ng upo ay humalimuyak na agad ang kanyang bango na nakadikit na yata sa kanyang damit at balat.

May pagkagwapo ang lalake. Kayumanggi ang balat ngunit makinis. Nagpadagdag pa sa kanyang kakisigan ang suot niyang kulay rosas na polo na tinernuhan ng slim fit na maong. Artistahin ang dating, ika nga.

Nakapwesto ito sa pinakadulo ng jeep malapit sa estribo katapat mismo ng dalawang babaeng ginagawang bisyo ang panghuhusga sa bawat malas na pasaherong kanilang napagdidiskitahan.

Muling nagbulungan ang dalawang babae ngunit sa pagkakataong ito ay tila hindi pamimintas o pangungutya ang paksa ng kanilang pag-uusap, halata mo sa kanilang kilos ang pagkakilig na animo'y tila pusang naglalandi sa bububungan tuwing gabi. Lalo pang kinilig ang dalawa nang ngumiti sa kanila ang mamang gwapo, lumabas ang mapuputing mga ngipin na may bonus pang dimple sa magkabilang pisngi.

Bilang ganti'y napangiti rin ang dalawa, halatang nagpapa-cute at tila naghihintay na itanong kung ano ang kani-kanilang cellphone number.

Si Jay ay tahimik lang na nakamasid.

Walang sawang nakikinig sa tugtog na nanggagaling sa earphone na nakasuksok pa rin sa magkabila niyang tainga. Napansin niya ang pagkakilig ng dalawang babae sa bagong sakay na pasahero. Kung kanina'y parang mga matang nakalisik sa hitsura niya ang dalawa, ngayon naman'y may pagkamapungay ang itsura ng mga mata nito habang pasulyap-sulyap sa mamang gwapo.

Binuksan ng babae ang kanyang bag na kani-kanina lang ay mahigpit niyang yakap. Inilabas ang wallet at kumuha ng beinte pesos.

"Mama, bayad po dalawa diyan lang po sa.....Aaay!" hindi pa niya natatapos ang kanyang sasabihin nang maramdaman niyang may humablot sa kanyang bag!

Hinila ng babae ang hawakan nito, nakipaghatakan. Ngunit mahina lang siya kumpara sa lakas ng mamang humahablot sa kanyang bag. Laglag ang babae sa upuan nang pwersahin ng lalakeng makuha ang kanyang bag. Ang kasama naman niyang isa pang babae ay tulala, walang reaksyon at tila hindi makapaniwala sa bilis nang pangyayari.

Tuluyan nang natangay ang kanyang bag ng lalakeng walang takot na naglakad lang habang lumalayo sa jeep na kanyang sinakyan. Sumabay sa makapal na pumpon ng mga tao at maya-maya pa'y naglaho.

Hagulgol na lang ang tanging nagawa ng babae.

Katulad ng mamang bigla na lang naglaho, naglaho na rin ang kanyang bag na naglalaman ng bagong bili niyang cellphone na Nokia Lumia, mga credit card, mga ID, wallet at higit sa walong libong cash na natira sa kanyang huling sweldo.

Sa isang kisapmata wala na ang kanyang bag. Hinablot ng lalake - hinablot ng lalaking mabango, matikas ang porma at gwapo na kanyang hinangaan at nakangitian kani-kanina lang.

Si Jay ay tahimik lang na nakamasid.

Walang sawang nakikinig sa tugtog na nanggagaling sa earphone na nakasuksok pa rin sa magkabila niyang tainga. Nakamasid habang nakikinig sa kantang Who am I? ng Casting Crowns, isang Christian song.

- E N D -

Judge You!

Sa mundong ating kinabibilangan marami ang mapanghusga kahit hindi naman husgado.

Mapanglait na halos tingin nila sa kanilang sarili ay walang kapintasan.

Mapagmalaki na hindi alintana ang damdamin ng iba.

Bakit tuwang-tuwa ang marami sa tuwing may nilalait na pagkatao?

Bakit marami ang nanghuhusga ayon sa panglabas na anyo?

Katumbas ba nang walang paggalang kung hindi gumagamit ng 'po' at 'opo'?

Hindi ba't mas kabastusan ang pagiging mapanglait?

Bakit katanggap-tanggap na sa mga tao ang ganitong pag-uugali?

Sino-sino ba ang karapat-dapat na mabigyan ng respeto?

Madalas hindi naman sasapat ang magandang kalooban lang para gustuhin ka ng mga tao dahil alam natin na ang mundo'y mapanghusga ayon sa panglabas na itsura nito. Ang pagiging mataba, hindi kagandahan ang itsura, may kaitiman ang balat at kahit taong may kapansanan ay ginagawang tampulan ng katatawanan. At tayo namang nakakarinig sa mga bawat panlalait ay tuwang-tuwa at tawa ng tawa sa kabastusang ito.

Hindi ba't nalalagay ngayon sa kontrobersya si Vice Ganda dahil ginawa niyang katatawanan ang itsura ng kagalang-galang na si Ms. Jessica Soho? Nakita niyo rin ba kung paano tumawa at humalakhak ang mga audience sa mga patawang ito? Ganito na ba talaga tayo kababaw? Tsk, tsk.

* * *

Balik tayo sa paksa.

Sa pag-apply natin ng trabaho pansin mo ba na 'di hamak na mas malaki ang advantage ng may kaaya-ayang itsura kesa sa aplikanteng hindi kagandahan pero may parehong kwalipikasyon?

Bakit pa palaging may requirement na 'pleasing personality' ang karamihan sa trabahong ina-applyan natin? Ibig ba sabihin nito walang karapatan ang mga 'unpleasant beauty' sa parehong trabaho?

Ang kasabihang ingles na "Beauty is in the eyes of the beholder" ay aplikable lang sa iilang indibidwal dahil karamihan, hindi man lahat hangga't maari ay magaganda ang nasa paligid natin. Prangka kong sasabihin na ang pagiging maganda o kaaya-ayang itsura ng isang tao ay ang unang impresyong agad na tatatak at magmamarka sa ating isip samantalang ang mga indibidwal na hindi kagandahan ay kailangan pang alamin kung ano ang mayroon sa kanya para mo siya maappreciate ng husto.

"Minsan isang umagang pumunta ako sa isang Payment Center at sinadya kong magsuot ng damit na alanganing malinis at alanganing marungis, nakashorts at magulo ang buhok. Halos hindi ako pansinin ng isang empleyado nito kahit alam niyang ako'y magbabayad ng bill: "Ang hirap naman magpark sa inyo ngayon hindi tulad sa dati niyong inalisan", aniko; sa isang iglap agad na niya akong inasikaso. Ang punto ko dito? Respect begets respect. Kung gusto mo nang paggalang (kahit huwad) tingnan mo ang sarili mo kung nararapat ka sa isang paggalang. Dahil sa ayaw natin o sa gusto ang tao ay mapanghusga ayon sa kanyang nakikita".

Reklamo tayo ng reklamo ng diskriminasyon sa ibang lahi pero tayo mismong Pilipino tuwang tuwa 'pag mayroong inaaglahi na hindi kaaya-aya ang itsura, tayo mismo ay bastos at walang modo kung makakomento sa hindi nagustuhang video sa anumang Social Media, tayo mismo pinagtatawanan natin ang may kaitimang kulay ng balat ng isang pulitiko o kinukunsinti ang pangbabastos sa isang respetadong broadcaster.

Hindi ba tuwang-tuwang tayo kapag may pinipintasan ang isang stand-up comedian?

Hindi ba't pangkaraniwan nang ginagawang katatawanan at tampulan ng tukso ang mga taong may katabaan o labis na manipis ang pangangatawan o kahit na anong pwedeng pintasan?

Kahit nga ang mga taong may pisikal na kapansanan ay hindi na rin pinalalampas!

Sana maisip natin na hindi kagustuhan ng mga taong ito ang anumang negatibong (kung negatibo nga ang tingin natin dito) katangiang taglay nila. Paano kung sa'yo napunta ang katangiang ito? Hindi ka ba madidismaya o makakaramdam ng labis na pagkaawa sa sarili kung ikaw ang pinupulaan at pinipintasan?

* * *

On the contrary, napakasensitibo nnatin sa mga isyu kung saan ayon sa mga kritiko, ang Pilipinas (at ilang lugar) daw ay hindi maganda/maruming bansa at ang mga Pilipino ay Corrupt o hindi mapagkakatiwalaan. Ang husay nating mamintas sa ating kapwa o sa ibang lahi pero natatakot naman tayong harapin na marami sa mga puna at kritisismong ito ay may bahid ng katotohanan pero bilang ganti babatikusin natin ang taong nagpuna at nagkomento sa bansa natin. Palagi nating nililihis ang isyu sa pamamagitan ng pagtirya sa sumulat o pumuna sa bansa natin.

Bakit hindi natin gawing hamon at motibasyon ang puna at komentong ito at iimprove/itama ang kapintasang kanyang inilatag? Hindi solusyon ang panukalang persona non-grata sa indibidwal na nagkomento na marumi ang Pilipinas o impyerno ang Maynila o mangmang ang mga pilipino.

Bakit tayo magagalit kung ilan sa mga punang ito ay constructive critisism?

Natatakot ba tayo sa totoo at mas gusto nating pagtakpan ito kaysa tanggapin?

* * *

Ang pagkakaroon ng maganda o hindi magandang mukha ay hindi natin kayang piliin, hindi ito parang damit na bibilhin at isusuot ayon sa ating kagustuhan. Sana maunawaan natin ito. Paano kung sa iyo gawin ito, hindi ba't masasaktan ka rin kung makaririnig ka ng panglalait/panghuhusga? Panghuhusgang akala mo'y isa kang pusakal na kriminal na nakapatay ng tao.

Ang pagiging Pilipino hindi mo man ginusto ay iyan na ang lahi mo. Kung marami man sa ating kababayan ang may corrupt na pag-uutak o mapanglait na pag-iisip 'wag na sana tayong makisawsaw at makisali. Walang buting maidudulot ito sa atin mas maigi kung mas pagtuunan natin ng pansin ang pagsusumikap natin para sa pamilya kung hindi man para sa bansa.

Hindi porke marami ang gumagawa, tama na ito.

Hindi porke hindi nila ginagawa, ayaw mo na ring gawin.

Hindi porke ginagawa nila, gagawin mo na rin.

Binigyan ka ng sariling pag-iisip para malaman kung ano ang tama sa mali, binigyan ka ng sariling pag-uutak para alamin kung ano ang kasalanan sa hindi.

Hindi na maalis sa pag-uutak natin na mas mataas ang paghangang ibinibigay natin sa mga taong may magandang itsura pero sana 'wag naman nating husgahan ang mga taong hindi nabiyayaan ng magandang mukha o maladiyosang katawan. Hindi mo man makuhang purihin ang itsura nila 'wag mo naman sana itong pintasan pa.

Pakiusap...

Kung hindi ka naman husgado 'wag ka namang manghusga.

Kung hindi ka naman perpekto 'wag ka namang manglait.

Kung hindi ka naman si Carlos Slim 'wag ka namang maging matapobre.